تاریخچه خدمات اورژانس 115 در شهر مقدس مشهد

 

برخورداري از یک زندگی سالم، مولد و با کیفیت، توام با طول عمر قابل قبول و عاري از بیماري و ناتوانی، حقی است همگانی که در مکتب اسلام ، اعلامیه جهانی حقوق بشر (ماده 25 ) و نیز قانون اساسی جمهوري اسلامی ایران ( اصول 3،4،29،43 ) مورد تاکید قرارگرفته است.

 

تاریخچه خدمات اورژانس 115 در شهر مقدس مشهد

لزوم طراحی و اجرای یک سیستم کارآمد که در هر لحظه آماده کمک‏رسانی و انتقال مصدومان ناشی از حوادث باشد در سال 1352 پس از حادثه دلخراش فرو ریختن سقف سالن فرودگاه مهرآباد که طی آن 16 کشته و 11 مجروح برجای ماند ، احساس گردید و مسولین امر را بر آن داشت تا نسبت به طرح ریزی این سیستم اقدام نمایند .

این سیستم با عنوان اورژانس ایران با همکاری کشور آمریکا که یک سیستم منسجم فوریتهای پزشکی داشت طراحی و ساختار آن با الگو برداری از ساختار کشور آمریکا و رفع نقایص و کمبودهای آن و تعریف قوانین مرتبط و جامع شکل گرفت و در سال 1354 در پایتخت ایران با عنوان اورژانس تهران بطور آزمایشی به بهره برداری رسید.

ابتدا اورژانس فقط در تهران با شماره تلفن 123 شروع به فعالیت نمود ولی بعدها این شماره به 115 به عنوان شماره اصلی تماس با مراکز اورژانس در کل کشور تغییر یافت.

پس از دوره آزمایشی و آموزشی فعالیت اورژانس تهران ، آيين نامه اجرايى مركز اورژانس تهران وابسته به سازمان تامین خدمات درمانى در17 خرداد 1355 به تصویب رسید و اورژانس تهران در زیر مجموعه ای از سازمان تامین خدمات درمانی بطور رسمی فعال گردید و با تشكيل وزارت بهدارى و بهزيستى و واگذارى وظايف سازمان تامين خدمات درمانى به سازمانهاى منطقه‏اى بهدارى و بهزيستى استانها ، مراكز اورژانس در سراسر كشور به سازمانهاى منطقه‏اى واگذار و به تدریج به بهره برداری رسید.

اولین وظایف تعیین شده اورژانس به شرح زیر بود که به تدریج و طی سالیان برحسب نیاز جامعه تغییراتی در آن حاصل گردید:

الف - انجام خدمات فورى و كمكهاى اوليه پزشكى به بيماران اورژانس در محل حادثه و در مسير انتقال به مراكز درمانى.

ب - انتقال بيماران اورژانس به بيمارستانها و ساير مراكز درمانى.

ج - تامين و پرداخت هزينه آمبولانس و درمانهاى اورژانس بيماران كل درآمد تحت پوشش و حمايت بيمه‏هاى درمانى نباشند.

د- تامين مددكاريهاى ضرورى براى بيماران اورژانس كم درآمد.

ه - راهنمايى اشخاص و پزشكان و موسسات درمانى در مورد مسموميت‏ها.

 

احساس نياز :

در سال 1355 پس از راه اندازی اورژانس تهران ، فرایند راه اندازی مرکز اطلاعات اورژانس در سایر مراکز استانها کلید خورد و مرکز اطلاعات اورژانس خراسان در اواسط سال 1355 فراخوان نیروهای داوطلب را آغاز و افراد مستعد و توانمند را انتخاب گرديدند.

آموزش پرسنل :

اين افراد در ارديبهشت سال 1356 برای گذراندن دوره های آموزشی فشرده سه ماه تحت نظر اساتید مرکز فوریتهای پزشکی آمریکا ازجمله جیم پاترسون به تهران اعزام شدند.

راه اندازي آزمايشي :

 از تيرماه سال 1356 مرکز اطلاعات اورژانس 115 خراسان بصورت آزمايشي به مدت سه ماه واقع در خیابان کوهسنگی مشهد (نرسيده به ميدان الندشت ساختمان فعلي بانک سپه) به سرپرستی آقای دکتر جلاير شکل گرفت. در اين مدت پرسنل اين مرکز در کنار پرسنل اورژانس تهران( به عنوان نيروي با تجربه) به ماموريت هاي مورد نظر اعزام مي شدند.

فعاليت رسمي :

مرکز اطلاعات و ارتباطات اورژانس مشهد از تاريخ هفتم دي ماه 1356 رسما فعالیت خود را با سه پایگاه و يک مرکز ارتباطات (جمعا با 84 نيرو و 13 دستگاه آمبولانس) آغاز نمود ، اين مرکز از نظر اداري داراي چارت تشکيلاتي کامل بوده و تا سال 1375 به ارائه خدمت ادامه داد و سپس با توسعه خدمات به لحاظ تعداد مراکز فعالیتش گسترش یافت.

 

گوشه اي فعاليت پرسنل اورژانس 115 مشهد در زلزله طبس سال 1357

 

گوشه اي فعاليت پرسنل اورژانس 115 مشهد در جبهه هاي جنگ تحميلي

تغییر و تحول در ساختار و عملکرد :

خدمات فوریتهای پزشکی در ابتدا تحت عنوان مرکز اطلاعات اورژانس به عنوان زیر مجموعه سازمان تامین خدمات درمانی شروع به کار نمود.

بعدا با ادغام این سازمان در وزارت بهداری و بهزیستی ، عنوان مرکز ارتباطات و اطلاعات اورژانس به خود گرفته و به عنوان مرکزی مستقل در ادارات بهداری مراکز استان فعالیت نمود.

پس از ادغام وزارت بهداری با دانشگاه‏های علوم پزشکی و تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اداره اورژانس 115 به عنوان یک اداره مستقل در دانشگاه‏ها شروع بکار نمود.

در سال 1372 بعنوان يکي از ادارات زیر‏مجموعه معاونت درمان دانشگاه درآمد و تا بهمن ماه 1384 به عنوان بالاترین ارگان مسول در اورژانس 115 به شمار می رفت.

 

روسا و سرپرستان اورژانس 115 مشهد از بدو فعاليت تا پایان سال 1393 :

آقایان دکتر پرویز جلایر، دکتر چراغچی، غلامرضا ربیع‏زاده، دکتر آزادمند، دکتر زرین‏قلم، دکتر ناطقی، علی بزم‏آرا، محمدرضا دهقانیان، احمد وفابخش، دکتر‏ عباسعلی فرج‏زاده، دکتر حیدری بکاولی، دکتر علی صمدی، دکتر محمدرضا کلانی، دکتر سيدغلامحسين حسینی، دکتر محمدرضا مهری و مجددا دکتر علي صمدي  .

مديران حوادث و فوريتهاي پزشکي دانشگاه خراسان رضوي تا پایان سال 1393 :

آقای دکتر محمدرضا مطیع(جراح عمومي) از سال 1385 تا اسفند ماه 1387 .

آقای دکتر رضا وفائی نژاد(متخصص بيماريهاي عفوني) از اسفند ماه سال 1388 تاکنون

 

با شکل گیری سازمان مدیریت بحران کشور و ایجاد کارگروه‏های مختلف کنترل هدایت و مدیریت بحران در سازمانهای دولتی با محوریت وزارت کشور و استانداری‏ها مرکز مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی دانشگاه از بهمن ماه سال 1384 در زیرمجموعه مدیریت‏های معاونت درمان دانشگاه شکل گرفته و اداره اورژانس پیش‏بیمارستانی در کنار سایر ادارات و واحدهای دیگر شامل اداره حوادث و مدیریت بحران ، اداره اورژانس بیمارستانی ، دبیرخانه کارگروه تخصصی بهداشت و درمان در مدیریت بحران و ستاد هدایت امور درمان بیماران در مجموعه این مرکز به کار خود ادامه داده و می دهد.

 

سير افزايش پایگاهها:

سال

پایگاه شهری

پایگاه جاده ای

سال

پایگاه شهری

پایگاه جاده ای

سال

پایگاه شهری

پایگاه جاده ای

سال

پایگاه شهری

پایگاه جاده ای

1355

0

0

1365

3

0

1375

7

0

1385

27

10

1356

3

0

1366

3

0

1376

8

0

1386

31

11

1357

3

0

1367

3

0

1377

9

0

1387

31

11

1358

3

0

1368

3

0

1378

9

0

1388

34

11

1359

3

0

1369

3

0

1379

10

0

1389

41

12

1360

3

0

1370

4

0

1380

11

0

1390

41

15

1361

3

0

1371

5

0

1381

9

3

1391

41

15

1362

3

0

1372

6

0

1382

11

4

1392

41

15

1363

3

0

1373

7

0

1383

16

4

1393

41

15

1364

3

0

1374

7

0

1384

23

8

 

   


تغییر و تحول در آمبولانس ها:

آمبولانس های مورد استفاده در طول سال‏های فعالیت اورژانس 115 تاکنون به شرح زیر تغیيرات زیر را شاهد بوده است :

سالهای ابتدایی : شورلت ماژولر، ون ماژولر ، بنز بونا (220 و 230

سالهای میانی:  پاترول ، مزدا ، بنز MB140 ، کاروان ، تويوتا لندکروز

سالهای اخیر: بعد از 30 سال بازسازي اين ناوگان در حال حاضر بنزاسپرینتر-تویوتا هایلوکس

سالهای ابتدائي: کليني موبيل ( 7تخت بستري  و امکانات راديولوژي، آزمايشگاه، بانک خون و ... ) اين اتوبوس آمبولانس بعد از سيل چند سال قبل در ابتداي ورودي استان خراسان شمالي روستاي دشت مستقر گرديد و به ارائه خدمات مشغول گرديد (بعلت عدم امکانات بهداشتي منطقه بعد از پايان حادثه اجازه خروج اتوبوس آمبولانس را ندادن 

سالهای اخیر: اتوبوس آمبولانس داراي 8تخت ICU

 

سالهای اخیر: اورژانس هوایی و موتورآمبولانس

تغییر و تحول در تجهیزات:

تجهیزات موجود در ابتدای راه اندازی اورژانس ، بیشتر معطوف به تجهیزات کمکهای اولیه ، لوازم احیای اولیه و انتقال بیماران و مصدومین بود و به تدریج با پیشرفت خدمات و افزایش تقاضا، تجهیزات احیای پیشرفته ، وسایل ثابت سازی مدرن ، تجهیزات انتقال متعدد و ... به ناوگان اورژانس افزوده شد.

همزمان با تجهیز واحدهای عملیاتی ، تجهیزات ارتباطی دیسپچ و بحران ارتقاء یافت و از سیستم دستی به الکترونیک تحول یافت و تجهیزات ارتباط ماهواره‏ای ، بی‏سیم دیجیتال ، سامانه ردیاب آمبولاس، سامانه مسیر سبز در مرکز کنترل ترافیک و ... به آن افزوده شد.

از سایر تجهیزاتی که در راستای خدمت‏رسانی به آسیب دیدگان ناشی از حوادث غیرمترقبه مورد بهره‏برداری قرار گرفته است دو فقره بیمارستان صحرایی با سازه های متحرک و بادی می باشد.

 

تغییر و تحول در وضعیت کارکنان :

سال 1356 : 84 نيرو بصورت رسمي

سال 1370 : استخدام 10 نيرو  بصورت رسمي

سال 1375: استخدام    نيرو بصورت رسمي

سال 1381: شروع واگذاري خدمات پايگاه هاي اورژانس 115 در قالب ماده 192

سال 1382 : اولين دوره بازنشتگي نيروها استخدامي دوره اول

سال 1385: استخدام تعداد42 نيروي داراي تحصيلات دانشگاهي بصورت پيماني.

سال 1391 : انعقاد قرارداد تبصره 3  به تعداد 156 نيرو واجد شرايط و تبصره 4 به تعداد 79 نيرو در قالب امدادگر راننده و 82 نيروي خدمات در پايگاه هاي اورژانس 115،

علاوه بر تغییرات در نوع استخدام نیرو ، نیروهای جذب شده در اوایل تشکیل اورژانس دارای مدرک تحصیلی دیپلم که آموزشهای پودمانی و ضمن خدمت می گذراندند ، بودند و به تدریج از پایان جنگ تحمیلی ، جذب نیروهای دارای مدارک تحصیلی دانشگاهی کاردانی و کارشناسی (پرستاری ، هوشبری و اتاق عمل) در دستور کار قرار گرفت و از سال 1383 همزمان با پیشرفتهای تجهیزاتی و تخصصی ، نیاز به یک رشته مجزا با عنوان فوریتهای پزشکی احساس شد و با تربیت دانشجویان در مقطع کاردانی و سپس کارشناسی ، فارغ التحصیلان رشته فوریتهای پزشکی نیز پا به عرصه خدمترسانی گذاشتند.

تغییر و تحول در وظایف محوله:

در ابتدای امر وظایف اورژانس 115 معطوف به انتقال بیماران و مصدومین از محل حادثه به مراکز درمانی بود ولی به مرور زمان با تشکیل مراکز مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی با تغییرات ساختاری، علاوه بر وظایف قبلی، هدایت عملیات بحران و هماهنگی حوادث غیر مترقبه در حوزه خدمات بهداشتی درمانی، هماهنگی انتقال بین بیمارستانی ، هماهنگی و نظارت برآمبولانس‏های خصوصی، اعطای پروانه و معاینه وضعیت طبی آمبولانس‏های فعال مراکز درمانی و خدماتی، هماهنگی امور اورژانس های بیمارستانی و ... نیز به آنها اضافه گردید.

شاخص هاي خدمات فوریتهای پزشکی پيش بيمارستاني در برنامه چهارم توسعه:

الف ـ درصد پوشش خدمات پيش بيمارستاني در حوادث ترافيكي

ب ـ درصد افزايش مأموريتهاي اورژانس

پ ـ ميانگين زمان رسيدن آمبولانس بر بالين بيمار

ت ـ درصد راه‌اندازي پايگاه براساس تقسيم‌بندي سنواتي در قالب پوشش فراگير

ث ـ درصد رضايت‌مندي خدمات گيرندگان

ج ـ ميزان ارتقاء آموزشي حين خدمت و بدو خدمت پرسنل

وضعيت کنوني مشهد و امکانات مورد نياز

  •  دومين کلان شهر مذهبي جهان و پايتخت معنوي کشور
  • قرارگرفتن در رديف شهرهاي با اهميت بين المللي بخصوص در جهان اسلام
  • بيش از بيست ميليون نفر زائر ساليانه و نزديک به سه ميليون نفر زائر در پايان سال و ايام سوگواري و عزاداري در ماههاي محرم و صفر
  • جمعيت ساکن شهر بالغ بر سه ميليون نفر
  • مرکزيت استاني پهناور با نيازهاي فراوان
  • وجود پر تردد ترين محورهاي کشور در استان خراسان رضوي و ترافيک سنگين اطراف حرم مطهر رضوي

بر اساس برآوردهای صورت گرفته هرچند که در برخی موارد به لحاظ کمی طبق برنامه چهارم توسعه کشور قرار داریم ولی کمبودهایی نیز وجود دارد که با بازنگری و بازطراحی شبکه فوریتهای پزشکی رسیدن به استاندارد دور از ذهن نخواهدبود.

 
صفحه اصلی
مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی
روابط عمومی
اداره اورژانس پیش بیمارستانی
اداره حوادث و مدیریت بحران
اداره اورژانس بیمارستانی
مرکز پایش مراقبت های درمانی
مرکز ارتباطات اورژانس 115
آموزش و بهسازی منابع انسانی
نظارت و ارزیابی عملکرد
طرح،برنامه ریزی،گسترش و اعتبارات
آمار و فناوری اطلاعات
تجهیزات و ارتباطات رادیویی
قراردادها و مناقصات
امور آمبولانس ها
امور پرسنلی
گالری تصاویر

دانشگاه علوم پزشکی مشهد | Mashhad University of Medical Sciences | جامعة مشهد للعلوم الطبية
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت مربوط به دانشگاه علوم پزشکی مشهد می باشد. هرگونه کپی برداری از مطالب آن تنها با ذکر منبع بلامانع است.